Ribbels (6-8)

1. wie zijn ze?

2. Leefwereld

• gezin
• school
• vrije tijd
• vrienden
• seksualiteit

3. uitdaging: speelervaring opdoen

1.  Wie zijn ze?

Ribbels werf je in het eerste en tweede leerjaar, want vanaf dan zijn ze pas echt klaar voor de Chiro!  Ze leren om samen te spelen in een groep en praktische dingetjes als hun eigen jas en schoenen aantrekken.
Een ribbel is actief, kan moeilijk stilzitten en is altijd bezig.  Lange fysieke inspanningen zijn voor hen niet weggelegd.  Korte en afwisselende spelletjes, met niet al te veel regels, boeien hen wel.  Ze kunnen zich nog niet lang concentreren Een ribbel leeft in het hier en nu en is tijdens het spelen sterk op zichzelf gericht.  Typisch voor die leeftijd is de grote fantasie.  Het is zelfs moeilijk te ontdekken of die kabouter nu écht onder die paddenstoel zit of niet.  Ook de Sint en de paasklokken bestaan voor hen nog echt.  Laat die illusies nog even intact.

Ribbels zijn heel impulsief.  Ze hebben een ongeremde fantasie en lijken ongestructureerd te denken.  In hun hoofd gaat het er vaak druk aan toe.  Heden, verleden en toekomst zijn abstracte dingen die ze nog niet in een logische tijdslijn kunnen plaatsen.

Ribbels zijn echt nog klein, ze kunnen nog niet voor zichzelf zorgen.  Het is belangrijk dat ze zich veilig voelen.  Ze hebben nood aan regels en een duidelijke structuur.  Goede regels maken en die consequent toepassen, is belangrijk.

Tips:

• Zorg voor fantasierijke activiteiten, maar probeer verder te denken dan het commerciële (zoals Mega Mindy).  Bv. bakker Jos en de gestoorde taart.  Ribbels spelen ook graag na, bv. beroepen, moedertje/vadertje, enz.
• Zorg ervoor dat je na een fantasieactiviteit altijd afrondt door terug in de realiteit te komen.  Een hele week nachtmerries hebben over heksen onder je bed is geen lachertje.
• “Wanneer gaan we tikkertje spelen?” Ribbels hebben structuur, een houvast nodig.  Geef hen zo concreet mogelijke antwoorden op hun vragen.  Bv. “na het volgende spelletje” of “voor het vieruurtje”. 
• Zorg voor structuur:
  • In je Chironamiddag: verwelkom je ribbels.  Zo weten ze dat je er bent en voelen ze zich niet verloren in de grote Chirogroep.  Zorg voor een structuur in je programma.  Zo weten je ribbels wat er hen te wachten staat.
  • In je lokaal: geef ze een eigen plekje waar ze persoonlijke spullen (stokken, geluksstenen, kastanjebolsters, enz.), briefjes en andere dingen kunnen opbergen.
  • Op bivak: Zorg dat alles volgens een aangepast ritme gebeurt.  Let erop dat ze tussen het spelen ook nog genoeg slapen en eten.  Verplicht ze elke dag hun tanden te poetsen of ze vergeten het gewoon.
• Stel aan het begin van het jaar regels op en hang die op in je lokaal.  Let op, niet al je ribbels kunnen al lezen, dus gebruik ook pictogrammen.  Geef een duidelijke reden waarom iets wel of niet kan.  “Daarom” is geen goede reden.
• Jij moet alle gevaren voor de ribbels voorzien in je activiteiten.  Zij kunnen dat zelf nog niet.
• Doe in de loop van het jaar nog af en toe een naamspelletje, om de nieuwe ribbels te verwelkomen.
• Alles is nog nieuw voor ribbels, zoek het dus niet te ver.  Ribbels zijn al heel blij met de simpelste spelletjes.

2.  Leefwereld

Gezin

Ouders en familie bieden de veiligheid die de ribbels nodig hebben.  Mama en/of papa zijn de baas, maar de ribbels durven al wel eens tegenspreken.  Wat goed of kwaad is, leren ze van hun ouders. 
Op school en in de Chiro worden ze zich bewust van grote verschillen tussen hun eigen gezin en dat van anderen.  Niet alle ouders zijn gehuwd, niet iedereen heeft een mama en een papa, sommige kindjes hebben twee mama’s, niet iedereen heeft een mama en papa die samenwonen, enz.
Ouders vertrouwen voor het eerst hun kinderen aan jongeren toe.  Ze weten zeer graag wat er met hun kinderen gebeurt en ze zitten vaak met veel vragen.

Tips:

• Huisbezoeken zijn bij ribbels een must.  Je ziet zo in welke omgeving je leden opgroeien, wat hun achtergrond is.
• Sla eens een babbeltje met de ouders wanneer ze hun kinderen komen halen.  Ouders weten graag bij wie ze hun kind elke week afzetten.  Zij beslissen nog altijd of ze hun kind naar de Chiro sturen of niet.
• Informeer de ouders goed, voor hen is de Chiro nog volledig nieuw!

School

Ribbels verlaten pas de kleuterschool.  Ze begrijpen de discipline van het schoolleven nog niet en hebben op dat vlak soms moeite om zich aan te passen.  Ze hebben ook enorm veel nieuwe dingen te leren.  Er komt veel op hen af.  Toch zijn ze trots dat ze naar de grote school gaan.  Dat is een belangrijke stap voor hen en ze vertellen er op zondag graag over!

Tips:

• Ga spelletjes spelen op de speelplaats: wervingsactie.
• Sla na de wervingsactie een babbeltje met de ouders aan de schoolpoort.

Vrije tijd

Ribbels hebben nog veel vrije tijd.  Ze (of hun ouders) vullen dat vooral op door spel.  Ze spelen als het ware de hele dag: alles wat geen verplichting is, is spel voor hen.  Zo doen ze al zoveel mogelijk ervaringen op en ontdekken ze enorm veel, zelfs zonder daar bewust iets voor te doen.  Spelen = leren. 
De Chiro en andere verenigingen zijn vaak de eerste stap in de wereld buiten het beschermd milieu van vader, moeder, broers en zussen.
Door de vele andere vrijetijdsbesteding moet de Chiro wel nog vaak wijken om tijd met familie en gezin over te houden.  De routine om elke week te komen is er nog niet. 

Tips:

• Geef het goede voorbeeld.  De ribbels kijken naar je op, naar “die grote leider of leidster uit de Chiro”.  Je moet je leden maar eens tegenkomen in de winkel: ofwel begroeten ze je uitbundig, ofwel kruipen ze verlegen weg achter moeders rokken.
• Prikkel je ribbels om elke Chironamiddag te komen door een mooie uitnodiging te maken voor of een tipje van de sluier op te lichten over de volgende activiteit.  Maak een aanwezigheidskalender waarop ze hun stempel mogen zetten als ze er zijn.

Vrienden

De ribbels zijn nog sterk op zichzelf gericht.  Ze hebben weinig nood aan echt samen spelen.  Samen spelen betekent voor hen in dezelfde ruimte op zichzelf bezig zijn.  Hun eigen ikje haalt de bovenhand op de groep.  Delen met anderen of zich in een ander inleven is nog moeilijk, maar ze kunnen het wel wanneer ze ergens op gewezen worden. 

Ribbels zijn de vriend en vijand van alles en iedereen.  Ze leggen zonder schroom en op een schattige manier snel contacten, zonder daar echte vriendschapsbanden aan te knopen.  Dat kan ook snel omslaan.  Wie net nog de beste vriend was, kan naar aanleiding van een voorval (ruzie, snoepjes, ploegjes) binnen de kortste keren de grootste vijand worden.  Omgekeerd zijn ruzies ook even snel weer bijgelegd en vergeten.

Tips:

• Neem altijd de tijd om aan je ribbels uit te leggen waarom bepaalde daden of uitspraken van hen iemand lichamelijk of psychisch gekwetst hebben.
• Weekend met je ribbels: voor ribbels is één nacht vaak al genoeg.  De eigen lokalen zijn zelfs al een voldoende nieuwe en avontuurlijke overnachtingsplaats.  Dat wil niet zeggen dat je met ribbels niet een heel weekend op verplaatsing kunt gaan, maar bereid je dan voor op heimwee de tweede nacht.  Zorg er ook voor dat ze op de nieuwe locatie hun weg kennen en er zich toch al een beetje thuis voelen.

Seksualiteit

Ribbels zien wat er om hen heen aan de gang is.  Ze horen en zien van alles (boekjes, televisie, internet, enz.) en dat wekt hun nieuwsgierigheid.  Ze vertellen seksmopjes, vaak zonder ze te begrijpen.  Ze doen stoer over ‘tetten’ of een lief, maar weten helemaal niet waar ze het over hebben.
Wat doe je wanneer een ribbel vragend naar je borsten kijkt?  Of als er eentje in zijn blootje over het veld loopt om iedereen trots zijn piemel te laten zien?

Tips:

• Veroordeel het seksueel gedrag bij ribbels niet (piemeltjesshow), maar leg uit waarom het niet mag.  Andere kinderen kunnen zich er ongemakkelijk bij voelen.

3.  Uitdaging: Spelervaring opdoen

• De ribbeltijd is een tijd waarin ze leren spelen, waar ze spelervaring opdoen om zo 'jeugdbewegingsrijp' te worden.  Dat hoeft niet altijd door samen te spelen.  Spelletjes met regels zijn niet noodzakelijk, maar ze kunnen de ribbels wel plezieren.  Vrij spel mag zeker een plaats krijgen in het ribbelprogramma maar zorg ervoor dat het toch een beetje geleid is: de leiding geeft impulsen, stuurt bij en houdt de veiligheid in het oog!
• Andere goede spelervaringen zijn bv. samen gekke plaatsen bezoeken om er te spelen, met zand en water spelen, verhalen vertellen en naspelen, hun fantasie en creativiteit aanwakkeren en tot leven brengen.  Ribbels beginnen vaak spontaan te spelen.  Zo kun je tot toffe activiteiten komen.  Een uitnodigend speelterrein, een op maat gemaakt ribbellokaal, materiaal, enz.  (bv. een ideeënkast in het lokaal, verkleedkoffer, enz.) kunnen hen zo aan het spelen brengen!
• Ervaringen opdoen bij de ribbels betekent niet "alles al eens meemaken wat je in de Chiro kunt beleven".  Het is niet de bedoeling dat plezante aspi- of titoactiviteiten vereenvoudigd worden tot ‘aangepaste’ ribbelactiviteiten.  Gewoon is al spannend genoeg.