Toegankelijkheid en diversiteit in de Chiro

Onze missie, onze droom

Chiro wil op verschillende plaatsen in Vlaanderen en Brussel kinderen en jongeren in hun vrije tijd verenigen. We willen hierbij alle kinderen en jongeren aanspreken, ongeacht hun sociale of culturele achtergrond, ongeacht hun fysieke of intellectuele capaciteiten, ongeacht hun seksuele voorkeur.
Via spel willen we kinderen en jongeren ervaringen laten opdoen, leren samenleven, hen een kijk bieden op zichzelf en de wereld. Chiro wil een leerschool voor het leven zijn. Spel wordt een manier van leven.
Chiro is geen eiland, maar wil betrokken zijn op de brede gemeenschap. We willen jongeren ertoe aanzetten om een engagement op te nemen in de buurt en de maatschappij. We willen hen vormen tot geëngageerde en kritische wereldburgers.
Met alle groepen samen bouwen we aan één jeugdbeweging. Chiro wil een jeugdbeweging zijn die trouw blijft aan de leefwereld van kinderen en jongeren enerzijds en aan haar inspiratie anderzijds. Onze Chirodroom is vertaald in een set van waarden (rechtvaardigheid, graag zien en innerlijkheid). Via onze Chiromethoden (de participatieve, de gemeenschapsgerichte en de intuïtieve methode) willen we werken aan onze Chirodroom.

Die droom vertaald naar toegankelijkheid

In Chiro staat de groep centraal. Ons Chirosymbool toont dat aan: de cirkel wijst op de gemeenschap. Maar de cirkel in ons symbool is open, niet gesloten. Daarmee willen we uitdrukkelijk aantonen dat we openstaan voor alle kinderen en jongeren. Dat we geen eilandje op zich vormen, geen apart groepje, maar deel blijven uitmaken van de grotere omgeving rondom ons. De inbedding in de buurt, het lokale netwerk, is belangrijk.

We willen dat elke groep inspanningen doet om toegankelijk te zijn voor alle kinderen en jongeren die in de buurt, de parochie, het dorp,... leven, wonen en spelen. Zo kunnen we als groep ernaar streven een doorsnede van de kinderen en jongeren uit de buurt te vormen.
We kiezen voor inclusief werken: we richten ons niet op een bepaalde 'soort' kinderen en jongeren. Meer nog, we willen dat onze groepen moeite doen om mensen van allerlei pluimage op te nemen in het groepsgebeuren: kinderen en jongeren met een handicap, allochtonen, kinderen uit achtergestelde gezinnen, holebi-jongeren,...
We trekken de kaart van de diversiteit en geloven in de meerwaarde ervan. Net door de verscheidenheid binnen de groep leren we van en met elkaar. De Chiro wordt verrijkt met nieuwe talenten en visies. Onderzoek leert dat de groepen die we niet bereiken, bvb. allochtone meisjes, wel openstaan voor het idee om samen met leeftijdsgenoten activiteiten te doen. Bij hen leeft dus ook een vraag waar we op moeten inspelen.

Kiezen voor diversiteit is niet altijd een evidente keuze. Soms botsen we op grenzen die te maken hebben met onze identiteit. Wat is de 'kern' van Chiro die niet verloren mag gaan?
'Spelen in groep' behoort bijvoorbeeld tot de kern van onze identiteit en is dus een grens. Als we nooit in groep spelen, doen we niet aan Chiro.
Toch kunnen we dat op verschillende manieren invullen. Het gaat vaak niet om het spel op zich, maar om een bepaalde manier van spelen. De begeleidingshouding is hierbij cruciaal. Op welke manier speel je? Hoe pak je het aan als begeleid(st)er? Ons voorgeprogrammeerd spel is een drempel die we hebben ingebouwd. Bij sommige kinderen en jongeren stoot een te duidelijk leiderschap af.
Begeleiding die inspeelt op de groep, die vertrekt vanuit de ervaringen van elk kind, kan hier een antwoord bieden. Het gaat vooral om het nodige respect, gecombineerd met een meevoelend luisterend oor en oog voor soms heel kleine aanpassingen.
Veel meer dan om kennis van de 'problematiek' gaat het om ieder in zijn of haar eigenheid respecteren, begrip tonen voor het anders-zijn en ermee proberen om te gaan, zonder je eigenheid op te geven. Leiding moet zich bewust zijn van de eigen kaders en begrippen, en ze in vraag durven stellen.
Elke ploeg kan de grenzen van Chiro aftasten. Er moet ruimte zijn om te experimenteren, om dingen in vraag te stellen en anders aan te pakken.

Boven alles blijven we een vrijwilligersbeweging, met de dynamiek die dat met zich meebrengt. Het is een heel engagement om vrijwilliger te zijn. Vrijwilligers die nog een stapje extra kunnen zetten naar bepaalde doelgroepen toe zijn niet dik gezaaid. Elke Chirogroep, elke leidingsploeg moet voor zichzelf bepalen wat hun draagkracht is om te werken aan toegankelijkheid.
De situatie is enigszins anders in de grote steden (Antwerpen, Gent, Brussel). Daar merken we dat beroepskrachteninzet nodig is om vrijwillige inzet mogelijk te maken. Chirogroepen bereiken er vaak alleen kansengroepen, omdat er nog heel weinig netwerk en middenklassegezinnen zijn in de buurt. Toch kiezen we ervoor om in die buurten aanwezig te blijven. Meer hierover in de visietekst over stadswerking.

Uiteraard zijn er ook grenzen aan het in vraag stellen van ons Chirowerk. Jeugdwerk dat specifiek op een bepaalde doelgroep gericht is, kan een leemte opvullen als onze grenzen bereikt zijn. We kiezen dus voor inclusie, maar weten dat we daarmee niet alle jongeren aanspreken of kunnen bereiken.
Kinderen en jongeren met een handicap vinden niet altijd hun gading in ons aanbod. Voor hen zijn specifieke initiatieven zoals Akabe zeker waardevol.
Werkingen Maatschappelijk Kwetsbare Jongeren hebben een aanbod dat wij als Chiro niet kunnen vervangen.
Allochtone zelforganisaties moeten verder kunnen groeien. Vaak is dat soort organisaties bezig met vormen van welzijnswerk, bv. huistaakbegeleiding. Dat is belangrijk, en het biedt de kans om verder te ontwikkelen naar jeugdwerk toe.
Als bijvoorbeeld de Marokkaanse identiteit voor allochtone jongeren erg belangrijk is, dan moeten zij in hun vrije tijd een club kunnen vinden waar die identiteit wordt bevestigd, zoals het jeugdhuis of de voetbalclub waar ze andere Marokkaanse jongeren ontmoeten.
Als een kind een zeer ernstige handicap heeft, dan moet het terecht kunnen in een werking die afgestemd is op zijn of haar noden.
Het is onze taak om te zorgen dat alle kinderen en jongeren aansluiting kunnen vinden bij de Chiro, maar de uiteindelijke keuze ligt bij het kind of de jongere zelf.

Vanuit die visie willen we:

• samenwerkingen opzetten met ander jeugdwerk, instellingen en organisaties en zo een netwerk uitbouwen rond toegankelijkheid en diversiteit;
• werken aan inclusie door te werken aan een basishouding van omgaan met diversiteit en aan de draagkracht van elke Chirogroep.

We doen die dingen tegelijkertijd, de volgorde is hier dus niet van belang.